Kiedy przepiórka zerwie się spod nóg, masz na nią najwyżej kilka sekund. Ten drobny kuzyn bażanta żyje na polach i łąkach i woli odejść chyłkiem między źdźbłami, niż wzlecieć. Dlatego dobrze wiedzieć z góry, na co patrzeć.
Kreskowany brąz, biała brew i skrzydła wędrowca
Przepiórka jest zwarta i krótka: od dzioba do końca ogona liczy 16–18 cm. Całe upierzenie ma brązowe, gęsto kreskowane, a nad okiem biegnie wyraźna biała brew.
Samca poznasz po białym podbródku. Samica bywa odrobinę cięższa, a masa obu płci rośnie pod koniec sezonu lęgowego, tuż przed odlotem.
Spójrz też na skrzydła. Większość kuraków ma je krótkie, a przepiórka długie, bo co roku pokonuje drogę na inny kontynent. Spłoszona leci nisko i po chwili znowu opada w zieleń.
Trzy ptaki, które biorą za przepiórkę
Najczęściej w tym samym polu siedzi kuropatwa. Jest jednak prawie dwa razy dłuższa, ma szare boki i pierś, a na brzuchu kasztanową podkowę. Gdy wzlatuje, odzywa się suchym „rik-rik-rik”.
Na łąkach kośnych mieszka też derkacz, równie skryty i aktywny nocą. W locie zdradzają go kasztanowe skrzydła i zwisające nogi, a jego „krek-krek” brzmi zgrzytliwie. Na przelotach derkacze trafiają się zresztą w jednych stadach z przepiórkami.
Trzeci sobowtór to przepiórka japońska, znana z hodowli. Wygląda prawie tak samo, ale woła zupełnie inaczej. Zasięgi obu gatunków stykają się w Mongolii i nad Bajkałem, a ptaki nie krzyżują się tam ze sobą.
Trzy sylaby z łanu o świcie i po zmroku
Wołanie samca bywa jedyną wskazówką, że przepiórka w ogóle jest w okolicy. Najwięcej słychać go rano i wieczorem, czasem również w nocy.
Anglicy zapamiętują ten rytm jako „wet-my-lips”. Według jednej z hipotez także angielskie słowo quail powstało jako naśladowanie tego głosu.
Ziarno po żniwach i owady między źdźbłami
Przepiórka żyje na ziemi i tam też je. Zbiera nasiona chwastów i ziarno, które zostało po zbiorach, a do tego chrząszcze, pluskwiaki, mrówki, skorki i prostoskrzydłe razem z ich larwami.
Wśród ptaków łownych to wyjątek, bo wędruje daleko. Lęgnie się od Europy i północno-zachodniej Afryki po Mongolię, a zimę spędza w Afryce i na południu Indii.
Przelot nad Morzem Śródziemnym jest dla niej groźny. Jesienią 2012 roku w samym Egipcie złapano w sieci według szacunków nawet 12,9 mln przepiórek, z czego 3,4 mln na północy Synaju.
Płytki dołek w ziemi i pisklęta gotowe do marszu
Samica wygrzebuje zagłębienie o średnicy 7–13,5 cm i wyściela je skąpo roślinami. Znosi jedno jajo na dobę, kremowe w ciemnobrązowe plamy, a wysiadywać zaczyna dopiero przy pełnym komplecie.
Dzięki temu wszystkie pisklęta klują się naraz. Są zagniazdownikami: krótko po wykluciu opuszczają dołek i same szukają jedzenia, a matka je ogrzewa, póki są małe.
W północnej Europie pierwsze jaja pojawiają się w połowie maja, a zniesienia powtórzone mogą przeciągnąć sezon do końca sierpnia. Młode latają po około 19 dniach, ale z rodziną zostają 30–50 dni.
Lato w zbożu, zima w Afryce
Przepiórkę spotkasz w Europie od późnej wiosny do jesieni, potem rusza na południe. Najjaśniej świecą miesiące, w których samce wołają, a samice wodzą młode.
Przepiórka na zdjęciach

Większa kuzynka z tego samego pola
Obie kryją się w zbożu i niechętnie latają, ale różnią się wielkością i kolorem boków.

Kuropatwa
Kuropatwa mierzy 29–31 cm, ma szare boki i pierś oraz kasztanową podkowę na brzuchu; poza sezonem lęgowym trzyma się stadkami do 30 ptaków i nie odlatuje na zimę.
Mięso, hodowla i biblijna chmara
Czy mięso dzikiej przepiórki może zaszkodzić?
Może. Jeśli ptak zjadł pewne rośliny, a których, wciąż się dyskutuje, jego mięso bywa trujące. Choruje mniej więcej co czwarta osoba, która je zje: bolą ją mięśnie, a w cięższych przypadkach dochodzi do niewydolności nerek.
Czy przepiórki trzyma się w hodowli?
Tak, podobnie jak przepiórki japońskie bywają trzymane jak drób. W ostatnich latach przybywa ich w Europie i Stanach Zjednoczonych, głównie u hobbystów. Dzikich ptaków w części zasięgu, na przykład w Irlandii, ubywa.
O jakich przepiórkach mówi Księga Liczb?
W jedenastym rozdziale wiatr przynosi ogromną chmarę przepiórek, które Izraelici na pustyni zbierają i jedzą jako mięso.