Szara czy kasztanowa czapeczka
Samiec wróbla ma ciemnoszarą czapeczkę od nasady dzioba po kark, z kasztanowymi pasami po bokach głowy. Samica nie ma ani czarnych znaczeń, ani szarego wierzchu głowy. Czarny „śliniaczek” na piersi samca powiększa się z wiekiem; tyle udało się ustalić w licznych badaniach. Wróble z Europy mają szare policzki, a ptaki z grupy indyjskiej białe.
Mazurek ma całą czapeczkę kasztanową, a na czysto białym policzku czarną plamkę w kształcie nerki. Ten kontrastowy rysunek twarzy pozwala go rozpoznać w każdej szacie. Samca od samicy praktycznie nie odróżnisz. Latem dziób ma barwę ołowiu z niebieskim odcieniem, a zimą ciemnieje niemal do czerni. Młode wyglądają jak bledsze kopie dorosłych.
Wróbel trzyma się domów, mazurek wsi
Wróbel jest ściśle związany z ludzkimi osiedlami, miejskimi i wiejskimi. Unika rozległych lasów i trawiastych równin z dala od zabudowań. Większość jego głosów to odmiany krótkiego, częstego ćwierknięcia, choć w niektórych regionach jego liczebność spadła. Jest tak pospolity i tak bliski ludziom, że od dawna zajmuje ważne miejsce w kulturze.
Gdzie oba gatunki żyją obok siebie, wróbel zajmuje miasto, a mazurek wieś. We wschodniej Azji jest na odwrót: tam mazurek jest ptakiem miejskim. Podobnie w Australii, gdzie mazurek trzyma się miast, a wróbel wybiera bardziej naturalne siedliska. W Stanach Zjednoczonych mazurek zajmuje tylko około 22 000 km kwadratowych i w miastach przegrywa z wróblem. W Europie Zachodniej mazurków wyraźnie ubyło przez herbicydy i zastąpienie zbóż jarych ozimymi, po których nie zostają ścierniska.
Mazurek w budce, śnieżka w górach
Mazurek chętnie zajmuje budki lęgowe. W pewnym eksperymencie skrzynki z drewnobetonu okazały się cieplejsze od drewnianych o półtora stopnia a sukces lęgowy był w nich wyższy. Zimą głównym ograniczeniem są dla niego nasiona, więc karmnik ma tu znaczenie. Gdy dni stają się krótkie i chłodne, mazurek przybiera na wadze i przyspiesza przemianę materii.
Śnieżka to górski kuzyn wróbli, opisany naukowo już w 1760 roku przez francuskiego zoologa Brissona. Jeśli chcesz porównać głosy wszystkich trzech gatunków, posłuchaj nagrań na liście. Wróbla i mazurka znajdziesz też wśród ptaków ogrodowych.
Wróble, mazurek i śnieżka
Mała rodzina, ale z nagraniem dla każdego gatunku.
