Sosnówka

Zimą sosnówki łączą się w niewielkie stadka z innymi sikorami. W koronach są równie zręczne i niespokojne jak ich krewne, ale częściej przysiadają na pniu i drobnymi podskokami przesuwają się po korze, trochę jak pełzacz.

Większość ptaków w ogóle nie odlatuje. Przenoszą się lokalnie tylko wtedy, gdy przyjdzie wyjątkowo ciężka zima, a regularnie wędrują jedynie sosnówki z Syberii.

W stadku obowiązuje hierarchia. Ptaki dominujące odganiają podporządkowane od jedzenia, najczęściej wczesnym rankiem. Słabsze sosnówki mają przez to o świcie bardziej zmienną masę ciała.

Żerujące stadko utrzymuje kontakt nieustannym, krótkim „di” albo „si-si”. W gęstych gałęziach to często pierwszy znak, że sosnówki są obok.

Śpiew trudno nazwać pieśnią. To przenikliwe, rytmiczne „i-fi, i-fi, i-fi”, podobne do motywu bogatki, tylko dużo szybsze i wyższe. Najczęściej słychać go od stycznia do czerwca, ale wraca też jesienią.

Jadłospis przypomina ten innych sikor, ale ma swoje przysmaki. Sosnówka szczególnie lubi bukiew i wydobywa nasiona z szyszek jodły i modrzewia.

Zimą dołącza do czeczotek i czyży żerujących na olchach i brzozach. Zagląda też do ogrodów, gdzie najchętniej wybiera ziarna słonecznika.

Chłód pomaga jej przetrwać fizjologia. Zimą jej czerwone krwinki zawierają więcej mitochondriów, które zużywają tlen i wytwarzają ciepło.

Ulubione miejsce na gniazdo to dziura w butwiejącym pniaku, zwykle na poziomie gruntu, a samo gniazdo leży głęboko w środku. Sosnówka zajmuje też jamy w ziemi, nory myszy i królików, szczeliny w murach, stare gniazda srok i innych dużych ptaków, a nawet gniazda wiewiórek.

Gniazdo jest ściśle ubite z mchu, sierści i trawy, a wyściółkę tworzy królicze futro lub pióra. W maju pojawia się w nim zwykle 7–11 białych jaj w czerwone plamki.

Sosnówka mierzy 10–11,5 cm. Głowa, gardło i szyja dorosłego ptaka są czarne z niebieskim połyskiem, policzki złamane bielą, a na karku świeci duża, czysto biała plama. Białe końce pokryw tworzą na skrzydle dwa paski.

Spód jest białawy, na bokach przechodzi w płowy i rdzawy. Dziób jest czarny, nogi ołowiane. U ptaków z kontynentu grzbiet jest niebieskoszary, bez śladu zieleni czy brązu.

Młode mają matowszą głowę, a plamę na karku i policzki zabarwione na żółto.

Sosnówka jest osiadła i można ją spotkać w każdym miesiącu, choć najwięcej śpiewu przypada na okres od stycznia do czerwca. Lęg jest zwykle jeden, w maju.